شيستوزوميازيس يا بيلهارزيازيس از مهمترين بيماريهاى انگلى است. در انسان اين بيمارى معمولا در اثر 3 گونه شيستوزوما بنامهاى ش. هماتوبيوم، ش. مانسونى و ش. ژاپونيكم ايجاد مى شود. زيستگاه كرم بالغ آنها بترتيب در عروق شبكه لگني، عروق مزانتر تحتانى و عروق مزانتر فوقانى است و در آنجا جفتگيرى وتخمگذارى مى كنند. اندازه آنها حدود يك سانتى متر است. كرمهاى ماده در هر روز بر حسب گونه از 30 تا 3000 تخم در داخل رگها مى گذارند كه براى خروج از بدن انسان از طريق مدفوع ،  ادرار و يا خلط اجبارا بعد از گذشتن از دبواره رگها وارد بافتها مى شوند و بسيارى از اين تخمها بدليل دخالت سيتم ايمنى در بافتها محبوس مى شوند. علايم بيمارى هم عمدتا بخاطر تخمهاى انگل است و شامل سوء تغذيه، نارسايى كليه، سرطان مثاته  و ... است.  اگرچه اين كرمها Dioecious بوده يعنى داراى دو جنس نر و ماده جدا از هم هستند اما بيشتر اوقات به شكل جالبى كرم ماده در شيارى كه در اثر جمع شدن بدن كرم نردر حول محور طولى خود  پديد مى آورد،  زندگى مى كند .عمرهر يك از اين كرمها در بدن انسان آلوده حدود 10 سال است اما گاهى تا 35 سال نيز مى رسد.  انواع  شيستوزوميازيس جمعا هر ساله 150 ميليون نفر را در جهان آلوده مى كنند و موجب مرگ 1-5/0 ميلیون نفر مى شوند و بدين ترتيب در ميان بيماريهاى انگلي، بعد از مالاريا بيشترين مرگ و مير را دارد. قدمت اين بيمارى به هزاران سال مى رسد و حتى تخم هاى كرم را در بدن موميايى هاى مصر يافته اند.  همه اينها مقدمه اى بود بر خبر زير؛ و بدين ترتيب بعد از تعيين توالي كامل ژنوم انگلهاى مالاريا و پشه آنوفل اكنون شناسايى ژنوم شيستوزوما در آخرين مراحل خود است. در دو مطالعه جداگانه در چين و برزيل به ترتيب ژنوم ش. ژاپونيكم و ش. مانسونى ( بالغ بر 15 هزار ژن )  تعيين توالى و آناليز شده است.  اين تحقيق  همچنين پروتئينهايى را شناسايى مى كند كه نهايتا بتوان آنها را با داروها يا واكسنها غير فعال كرد بويژه اينكه مقاومت در برابر تنها داروى موثر عليه اين بيمارى يعنى پرازيكوآنتل در بسيارى از مناطق جهان از جمله مصر رو به افزايش است و هنوز هيچ واكسن عملى و موثرى هم تاكنون ساخته نشده است.

 

منبع:

سايت انگل شناسی پزشکی